Umowa o dofinansowanie nr FENG.02.03-IP.05-0113/24
Wartość projektu (całkowity koszt projektu): 12 344 749,02 PLN
Wysokość wkładu Funduszy Europejskich: 12 344 749,02 PLN
Czas realizacji: 2025-2028
Partnerzy: UJ, UW, UAM
Zespół
Główny wykonawca
prof. dr hab. Józef Dulak
Wykonawcy
prof. dr hab. Agnieszka Łoboda
dr Urszula Florczyk-Soluch
dr Tomasz Zieliński
mgr Marta Białobrzeska
Doktoranci
mgr Maja Bagińska
Kierownik administracyjny projektu
mgr Joanna Uchto-Bajołek
Studenci
lic. Emilia Głuchowska
lic. Marta Zielińska
Streszczenie projektu
Cukrzyca to choroba metaboliczna, której częstość występowania wzrasta na całym świecie. Wynika ona z zaburzeń metabolizmu glukozy, które w dużej mierze przypisuje się nieprawidłowemu funkcjonowaniu komórek beta trzustki — głównych producentów insuliny, zlokalizowanych w wyspach Langerhansa. Dysfunkcja tych komórek prowadzi do hiperglikemii, stanu charakteryzującego się podwyższonym stężeniem glukozy we krwi.
Aby skutecznie rozszerzyć możliwości terapeutyczne dla osób z cukrzycą, kluczowe jest uzyskanie efektywnego i powtarzalnego źródła ludzkich komórek beta trzustki. Obecnie najbardziej obiecującym kierunkiem badań jest różnicowanie pluripotencjalnych komórek macierzystych w warunkach in vitro do komórek beta, produkujących i wydzielających insulinę. Najnowsze badania prowadzone przez liczne laboratoria na całym świecie, w tym także nasze, wykazały możliwość generowania ludzkich komórek beta, które pod wieloma względami przypominają ich naturalne odpowiedniki.
W trakcie naszych badań planujemy przyjrzeć się bliżej właściwościom nowo wygenerowanych komórek beta, aby poprawić zarówno ich jakość, jak i ilość. Ponadto, biorąc pod uwagę oddziaływania pomiędzy komórkami beta a innymi typami komórek w trzustce — zwłaszcza komórkami śródbłonka — planujemy również zbadać molekularny charakter tych interakcji, wykorzystując takie techniki jak badania przesiewowe genomu, mikrofluidyka oraz modele cukrzycy in vivo. Zrozumienie tych zależności ma kluczowe znaczenie dla zwiększenia efektywności i funkcjonalności ludzkich komórek beta różnicowanych w warunkach laboratoryjnych. Tak powstałe organoidy trzustkowe mogą stać się wyjątkowym narzędziem wspierającym precyzyjne poszukiwania nowych leków.