Międzynarodowa inicjatywa badawcza Uniwersytetu Jagiellońskiego i CNRS

Polsko-Francuskie Laboratorium LIA (Laboratoire International Associé) było wspólnym przedsięwzięciem Zakładu Biotechnologii Medycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Centre de Biophysique Moléculaire CNRS w Orleanie. LIA powstało w wyniku umowy między Uniwersytetem Jagiellońskim i CNRS w Orleanie. W  LIA ze strony UJ zaangażowany był Wydział BBiB UJ ora Małopolskie Centrum Biotechnologii. Laboratorium zostało utworzone w 2013 roku jako rezultat wieloletniej współpracy naukowej pomiędzy zespołami z Polski i Francji.

W latach 2013-2020 w ramach LIA prowadzono badania nad rolą mikroRNA, biomarkerów i mediatorów chorób w procesach fizjologicznych i patologicznych. Szczególną uwagę poświęcono mechanizmom rozwoju nowotworów, angiogenezie, chorobom układu krążenia oraz nowym strategiom terapeutycznym.

Współpraca polsko-francuska

Laboratorium było koordynowane przez prof. Józefa Dulaka po stronie polskiej oraz przez prof. Claudine Kiedę (2013-2017), a następnie prof. Evę Jakab Tóth (2017-2020) po stronie francuskiej. Współpraca obejmowała wymianę naukowców, wspólne projekty badawcze oraz organizację cyklicznych warsztatów naukowych w Polsce i we Francji.

Dziedzictwo projektu

Działalność Laboratorium LIA przyczyniła się do:

• realizacji wspólnych projektów badawczych,
• rozwoju współpracy między Uniwersytetem Jagiellońskim i CNRS,
• kształcenia doktorantów oraz młodych naukowców,
• organizacji międzynarodowych warsztatów i konferencji,
• powstania licznych publikacji naukowych,
• stworzenia nowych modeli badawczych wykorzystywanych w biologii i medycynie.

Publikacje w ramach LIA

• Klimkiewicz K, Weglarczyk K, Collet G, Paprocka M, Guichard A, Sarna M, Jozkowicz A, Dulak J, Sarna T, Grillon C, Kieda C.A 3D model of tumour angiogenic microenvironment to monitor hypoxia effects on cell interactions and cancer stem cell selection. Cancer Lett. 2017 Jun 28;396:10-20. doi: 10.1016/j.canlet.2017.03.006.
• Ciesla M, Marona P, Kozakowska M et al;  Dulak J, Jozkowicz  A. Heme oxygenase-1 controls an HDAC4-miR-206 pathway of oxidative stress in rhabdomyosarcoma. Cancer Res, 2016 Oct 1;76(19):5707-5718 doi: 10.1158/0008-5472.CAN-15-1883
• Oszajca M, Collet G, Stochel G, Kieda C, Brindell M, Hypoxia-selective inhibition of angiogenesis development by NAMI-A analogues. Biometals 2016: 29: 1035-1046. doi: 10.1007/s10534-016-9974-9
• Loboda A, Damulewicz M, Pyza E, Jozkowicz A, Dulak J. Role of Nrf2/HO-1 system in development, oxidative stress response and diseases: an evolutionary conserved mechanism. Cell Mol Life Sci 2016 Sep;73(17):3221-47 doi: 10.1007/s00018-016-2223-0
• Kozakowska M, Dobrowolska-Glazar B, Okoń K, Józkowicz A, Dobrowolski Z, Dulak J. Preliminary Analysis of the Expression of Selected Proangiogenic and Antioxidant Genes and MicroRNAs in Patients with Non-Muscle-Invasive Bladder Cancer. J Clin Med 2016 Feb 25;5(3). Pii: E29. doi: 10.3390/jcm5030029
• Papież MA, Krzyściak W, Szade K, Bukowska-Straková K, Kozakowska M, Hajduk K, Bystrowska B, Dulak J, Jozkowicz A Curcumin enhances the cytogenotoxic effect of etoposide in leukemia cells through induction of reactive oxygen species. Drug Des Devel Ther. 2016 Feb 4;10:557-70. doi: 10.2147/DDDT.S92687. eCollection 2016.
• Loboda A, Jozkowicz A, Dulak J. HO-1/CO system in tumor growth, angiogenesis and metabolism - Targeting HO-1 as an anti-tumor therapy. Vascul Pharmacol. 2015; 74: 11-22 doi: 10.1016/j.vph.2015.09.004.
• Collet G,   Szade K,  Nowak W,  Klimkiewicz K,  El Hafny-Rahbi B,   Szczepanek K,   Sugiyama D,  Weglarczyk K,   Foucault-Collet A,   Guichard A,   Mazan A,   Nadim M,  Fasani F,   Lamerant-Fayel N,   Grillon C,   Petoud S,   Beloeil J-C,  Jozkowicz A,  Dulak J,   Kieda C. Endothelial precursor cell-based therapy to target the pathologic angiogenesis and compensate tumor hypoxia. Cancer Lett. 2016 Jan 28;370(2):345-57. doi: 10.1016/j.canlet.2015.11.008.  
• Tertil M, Golda  S.,  Skrzypek  K,   Florczyk  U,  Weglarczyk K,  Kotlinowski J, Maleszewska M,  Czauderna S, Pichon C,  Kieda  C,  Jozkowicz A,  Dulak J. Nrf2-heme oxygenase-1 axis in mucoepidermoid carcinoma of the lung: antitumoral effects associated with downregulation of matrix metalloproteinases, Free Radicals Biol Med, 2015 Sep 21;89:147-157. doi: 10.1016/j.freeradbiomed.2015.08.004
• Szade K, Zukowska M,  Szade A, Collet G, Kieda C, Jozkowicz A, Dulak J. Spheroid-plug model as a tool to study tumor development, angiogenesis and heterogeneity in vivo. Tumor Biol, 2016 Feb;37(2):2481-96. doi: 10.1007/s13277-015-4065-z. Epub 2015 Sep 18.    
• Collet G, Lamerant-Fayel N, Tertil M, El Hafny-Rahbi B, Stepniewski J, Guichard A, Foucault-Collet A, Klimkiewicz K, Petoud S, Matejuk A, Grillon C, Jozkowicz A, Dulak J, Kieda C. Hypoxia-regulated over expression of soluble VEGFR2 controls angiogenesis and inhibits tumor growth. Mol Cancer Ther. 2014 Jan;13(1):165-78. doi: 10.1158/1535-7163.MCT-13-0637.
• Tertil M, Skrzypek K, Florczyk U, Weglarczyk K, Was H, Collet G, Guichard A, Gil T, Kuzdzal J, Jozkowicz A, Kieda C, Pichon C, Dulak J. Regulation and novel action of thymidine phosphorylase in non-small cell lung cancer: crosstalk with Nrf2 and HO-1. PLoS One. 2014 May 12;9(5):e97070. doi: 10.1371/journal.pone.0097070.
• C. Kieda, B. El Hafny-Rahbi, G.Collet, N.Lamerant-Fayel, C. Grillon, A.Guichard, J. Dulak, A. Jozkowicz, J. Kotlinowski, K.C. Fylaktakidou, A.Vidal, P. Auzeloux, E. Miot-Noirault , J-C. Beloeil, J-M. Lehn, C.Nicolau, Stable tumor vessel normalization with pO2 increase and endothelial PTEN activation by inositol tris pyrophosphate brings novel tumor treatment. J Mol Med (Berl). 2013 Mar 9, 2013 July; 91(7): 883–899. doi: 10.1007/s10534-016-9974-9
• Skrzypek K, Tertil M, Golda M, Ciesla M, Weglarczyk K, Collet G, Guichard A, Kozakowska M, Boczkowski J, Was H, Gil T, Kuzdzal J, Muchova L, Vitek L, Loboda A, Jozkowicz A, Kieda C, Dulak J, Interplay between heme oxygenase-1 and miR-378 affects non-small cell lung carcinoma growth, vascularization and metastasis. Antioxid Redox Signal. 2013 Sep 1;19(7):644-60. doi: 10.1089/ars.2013.5184. Epub 2013 Jun 27.